Hartfalen

Wat is hartfalen?

• Het hart is verzwakt en pompt onvoldoende bloed naar het lichaam en de organen.

Wat wordt bedoeld met hartfalen?

Hartfalen kan beangstigend klinken, maar het betekent niet dat het hart is gestopt met werken. Hartfalen is over het algemeen een behandelbare aandoening. Het houdt in dat het hart verzwakt is, ‘uitzakt’ en niet meer zo goed werkt (of bloed rondpompt) als het zou moeten. Aangezien het hart onvoldoende bloed naar organen als de nieren en de hersenen pompt, krijgen deze minder zuurstof. Omdat het hart niet hard genoeg pompt, hopen vloeistoffen zich bovendien op in de longen of andere delen van het lichaam, zoals de benen.

Symptomen die kunnen optreden bij hartfalen:

Risicofactoren?

Er bestaan risicofactoren die het ontstaan van hartfalen bevorderen, bijvoorbeeld:

• Te hoge bloeddruk (hypertensie)
• Myocardinfarct
• Beschadigde hartkleppen
• Vergroot hart
• Familiaire voorgeschiedenis (vroegtijdig ontstaan van een hartziekte bij de ouders)
• Diabetes

Sommige risicofactoren zijn controleerbaar, andere niet. Al deze factoren verhogen de kans op hartfalen. Patiënten die met één of meer van deze risicofactoren te maken hebben, ontwikkelen echter niet noodzakelijkerwijs hartfalen. Indien u ook maar het minste vermoeden hebt dat er iets aan de hand is, neem dan contact op met uw arts.

De classificatie van hartfalen
De meeste artsen delen de ernst van hartfalen in vier categorieën in: functionele klasse I, II, III of IV volgens de New York Heart Association (NYHA). Deze klassen bieden een manier om de ernst van het hartfalen van de patiënten te meten op basis van de symptomen tijdens normale activiteiten.

• Matig tot ernstig hartfalen: Klasse III- en IV-patiënten kunnen problemen hebben met ademhalen wanneer zij eenvoudige dagelijkse activiteiten uitvoeren, zoals naar de brievenbus lopen of de trap oplopen. Veel patiënten met hartfalen klasse IV kunnen ook bedlegerig zijn gedurende het grootste deel van de dag omdat ze zich te zwak voelen om eenvoudige activiteiten uit te voeren, zoals van de ene naar de andere kamer lopen.
• Licht hartfalen: Patiënten met hartfalen klasse I of II zijn zich er soms niet eens van bewust dat ze hartfalen hebben. Sommigen ondervinden symptomen tijdens inspanning.

Om te helpen vaststellen of iemand aan hartfalen lijdt, neemt een arts de medische voorgeschiedenis grondig door. Familiaire voorgeschiedenis, levensstijl en symptomen zijn zeer belangrijk om een idee te krijgen van de ernst van de aandoening van hartfalen.

Tijdens een lichamelijk onderzoek kan de arts het hart, de longen, nek, buik en benen controleren, om te zoeken naar tekenen van hartfalen.

Een thorax-röntgenfoto laat een ‘silhouet’ (of omtrek) van het hart zien en stelt de arts in staat de omvang en vorm ervan te bekijken. Bij hartfalen is het hart doorgaans vergroot en kunnen er tekenen zijn van vocht in de longen.

Bij een echocardiogram worden geluidsgolven gebruikt om de hartkamers en kleppen te bekijken. Het is een veilig onderzoek dat geen pijn doet, waarmee artsen uiteenlopende hartproblemen kunnen vaststellen.

Een inspanningstest (stress-test) stelt de arts in staat te beoordelen hoe goed het hart functioneert wanneer de patiënt zich inspant.

Een elektrocardiogram (ECG) vormt een eenvoudige en gemakkelijke manier om de elektrische activiteit van het hart vast te leggen. Een ECG kan ook een oude ‘hartaanval’, een vergroot ventrikel, abnormale hartritmen en een verminderde bloedstroom naar de hartspier aantonen.